Een open leven

Lukas 2 : 25-35

De grijze Simeon, van wie wij in ons Schriftgedeelte lezen, behoorde tot de lange reeks dergenen die op de zaligheid hebben gewacht. Vader Jakob sprak het ook uit op zijn sterfbed, toen hij zijn zonen zegende: "Op uw zaligheid wacht ik, o Here" (Gen. 49).

Tegenover dat oudtestamentische woord moeten wij plaatsen wat Simeon in de tempel zegt: "Mijn ogen hebben uw zaligheid gezien." Het wachten is zien geworden. Gedurende een lang leven heeft deze Israëliet zijn ogen op de toekomst gericht gehouden, op de belofte van God, dat de Messias zou komen en nu komt hij, door Gods Geest geleid, in de tempel om het kindeke Jezus te begroeten. - Daarmee is dan zijn leven afgesloten als hij zegt: Nu laat gij, Here, uw dienstknecht gaan in vrede, naar uw woord.

Wat is het een heerlijk ding als het leven op die wijze wordt afgesloten. Als het einde een overgang is van geloof tot aanschouwen. Dat is immers geen sluiting, maar opening. Er zijn open levens en er zijn dichte levens. Alleen wie gelooft heeft een open leven. En daarom is Simeon in de tempel voor allen, die op Christus hopen, het voorbeeld.

Rembrandt heeft op een bekend schilderij deze levenshouding weergegeven. Daar ziet men de grijze gelovige, met het kind Jezus op zijn armen, bestraald door hoger licht.²² Men ziet bijna de lofzang, die omhoog gaat uit zijn leven, de lofzang, waarop God woont, zoals de psalmist het uitdrukt.

Deze oude van dagen behoeven wij niet te beklagen, omdat zijn leven voorbij is. Het gebeurt maar al te dikwijls, dat een mens zichzelf of anderen beklaagt, omdat zijn leven kort. Dan ziet hij terug op dat voorbije leven en zou het eigenlijk nog eens willen beginnen. Dan is leven een melancholiek werk, een mistroostige geschiedenis. Dan kijkt iemand naar de jongeren zoals de kinderen, die een stuk koek verorberen en waarbij de ene afgunstig kijkt naar de ander, die het nog niet op heeft.

Zo'n leven, dat is levend begraven worden, want ieder jaar dat voorbij gaat, is een plank aan uw doodkist, waarmee u het licht betimmerd wordt. Voor de gelovige is het juist andersom. Het gaat hem als een bergbeklimmer, die, hoe verder hij gaat, des te hoger stijgt. Dan wordt het uitzicht ruimer en de horizon wordt wijder. Dan vallen de grenzen van het leven weg en alles gaat open. - Maar dan is nu reeds ieder jaar, dat voorbijgaat, gelijk aan het wegnemen van een belemmering voor het uitzicht. Voor de gelovige wordt de doodkist niet getimmerd, maar afgebroken.

Dat geeft aan het leven van Simeon en van ieder waarachtig gelovige houding en stijl. Daarbij valt alle onderscheid van stand en positie weg. Ook de eenvoudigste gelovige heeft stijl in zijn leven en zonder dat is er geen levensstijl. - Er zijn allerlei dingen, waarmede wij ons een houding kunnen geven in de korte tijd van ons bestaan, maar als ze niet in de eeuwigheid verankerd zijn, geven ze slechts een schijn van leven. Wie niet buiten z'n leven kan kijken, wie niet gelooft, is blind. Wie geen schatten in de hemelen vergadert, waar ze noch mot noch roest verderft, is een dwaas, zegt het Evangelie, want God zegt: In deze nacht zult gij sterven.

Alleen wie buiten zijn leven en over het kerkhof heen kan zien, heeft een open leven. Dan zullen alle dingen in vervulling gaan. Want de beloften Gods liegen niet. Wij hebben Christus, in doeken, dat is in Gods beloften gewikkeld; en ieder die naar de kribbe gaat en Hem ziet, die ziet Gods zaligheid en kan in vrede heengaan uit dit leven.