Overmacht des Geestes
En eensklaps kwam er uit de hemel een geluid als van een geweldige windvlaag en vulde het gehele huis, waar zij gezeten waren.
Handelingen 2: 2 (Vert. NBG.)
Er bestaat een zeer duidelijk onderscheid tussen de verschijning van Jezus Christus en die van de Heilige Geest. De bijbel drukt dat zo uit, dat Jezus in het vlees gekomen is; het Woord is vlees geworden (Joh. 1 : 14). Van de Heilige Geest echter wordt gezegd, dat Hij uitgestort wordt op alle vlees (Hand. 2 : 17).
Het begin van het pinksterevangelie beschrijft dat laatste heel plastisch; de Heilige Geest woei als een wind om de discipelen heen.
Daarin ligt een waarschuwing voor ons, dat wij bij de belijdenis van de Heilige Geest niet dadelijk en niet altijd moeten denken aan Gods werk in ons, terwijl het ambt van Jezus dan zou zijn een werk aan ons. Men zou het zelfs kunnen omkeren en zeggen, dat Jezus in ons bestaan gekomen is en dat de Heilige Geest over ons komt.
Bij zulke onderscheidingen in onze christelijke belijdenis gaat het niet om leerstellige accuratesse, maar om de ware kennis van God. Het pinksterevangelie is ook zaligmakend. Dwz. wij kunnen aan de inhoud, waarmee het ons gepredikt wordt, geen ingrijpende wijzigingen aanbrengen, zonder dat onze ziel schade lijdt. Als wij van de uitstorting des Heiligen Geestes dat overmachtige afdoen, dat er in Handelingen 2 aan verbonden is, dan verliest Pinksteren voor de gemeente en voor de wereld zijn betekenis. Dan kan de prediking op dat feest gemakkelijk verworden tot een ontleding van de zielstoestanden der apostelen en zo overgaan in een beschrijving van de innerlijke geschiedenis van de gemeente zelve. En daarmee zou dan zeker geen reden gegeven zijn om op de vijftigste dag na Pasen dit feest van de laatste blijdschap te vieren.
Want Pinksteren vieren is inderdaad een begaan van een dag der vreugde. God heeft gesproken, God heeft geleden, en nu gaat Hij geven. Toen Hij sprak, bereidde Hij voor ons het licht (Gen. 1 : 3). Toen Hij leed, verwierf Hij voor ons de gerechtigheid (1 Petr. 3 : 14)..Maar Pinksteren is de dag van de vruchten der gerechtigheid (Fil. 1 : 11). Dan is het des Vaders welbehagen ons het Koninkrijk te geven (Luk. 12 : 32). Heeft Hij ons eerst van de duisternis verlost en daarna van de zonde, nu wil Hij ons bevrijden van onze armoede. Nu is het de dag der gaven (1 Kor. 12 : 3) en de Heilige Geest is zelf de eerste, de beste gave.76
Wanneer wij eenmaal oog en oor hebben gekregen voor deze rijkdom en deze vreugde, dan ontdekken wij, hoe de uitstorting des Heiligen Geestes de voldragen vrucht is van het evangelie des kruises. Deze gaven zijn de eerstelingen van de vruchten der gerechtigheid, waarover wij Paulus in zijn brief aan de Filippenzen hoorden spreken. Pinksteren schuilt reeds achter de evangeliën en verlangt er naar te kunnen doorbreken. Zijn ure is nog niet gekomen, want Jezus moet nog veel lijden van de overpriesters en de schriftgeleerden. Maar men merkt toch reeds de vreugde en de rijkdom in de gelijkenis van de verloren zoon (Luk. 15). Het beste kleed werd hem aangedaan; een ring aan zijn hand gegeven; en er was gezang en gerei. De duisternis en de zonde zijn weg en de dag der zich uitstortende goedheid en der gaven is gekomen. - En zo is het ook elders reeds in de evangeliën.
Maar nu, als Christus is opgestaan en ten hemel gevaren, nu geschiedt het niet meer in een gelijkenis, maar in geest en waarheid (Joh. 4 : 24). Nu wordt het een overvloed en een overmacht over alle vlees. En deze uitstorting en deze doorbraak zullen voortaan ter beschikking staan van de wereld, die belijdt: Ik geloof in de Heilige Geest. Men noemt deze wereld de gemeente; maar zij onderscheidt zich alleen hierin van de overige wereld, dat zij weet heeft van de goedheid Gods, dit komen van het Koninkrijk, deze rijkdom en deze gaven. Het is niet haar eigen geest, maar een geschenk Gods, En deze Geest is nimmer haar particulier eigendom. Hij is geschonken en uitgestort over alle vlees, op voorwaarde van gemeenschap; de gemeenschap der heiligen, die de kerk belijdt in haar Credo. - In zichzelf is deze gemeente niet heilig. Zij is het alleen en wordt ook zo genoemd, voor zover zij deel heeft aan de gemeenschap der heiligen en der gaven; aan het Koninkrijk van Jezus en zijn gerechtigheid. Haar kracht bestaat in de overmacht des Geestes en haar zaligheid in de band des vredes (Ef. 4 : 3) en in de overvloed der blijdschap (2 Kor. 8 : 2).
Deze overmacht des Geestes, de genade, en deze band des vredes, de katholiciteit, zijn de meest betwistbare waarheden der wereld. Zij schijnen meer beleden te worden om te worden tegengesproken dan om geloofd te worden. Reeds het pinksterwonder lijkt een storm in een glas water en wekt de spotlust der omstanders. - Maar de verlegenheid, waarin dit de apostelen brengt en de moeilijkheid, waaruit de eerste christelijke preek geboren werd, schijnen slechts klein, als men ze vergelijkt met de ontkenningen, waarmee de kerk later te kampen heeft, als zij geroepen wordt om haar pinkstergeloof ingang te doen vinden in de harten. Wij kunnen ons wel het best verplaatsen in de toestand der apostelen op het Pinksterfeest, als wij ons zelf rekenschap geven van de twijfel, waarmee dezelfde prediking nu door de mensheid wordt aangehoord. Wij moeten ons niet blind staren op de drieduizend zielen, die er die dag werden toegedaan (Hand. 2 : 41). Men leze slechts verder in de Handelingen, als men Paulus te Athene een klapper noemt (17 : 18) en als er in de hele stad slechts twee zijn, die zijn prediking geloven.
Deze betwijfeling loopt evenwijdig met het pinksterevangelie en vormt de tegenhanger van de onweerstaanbaarheid der genade in de gewetens dergenen, die tot de gemeente worden toegebracht. De rijkdom des Geestes is niet van deze wereld, evenmin als de gerechtigheid van Jezus' Koninkrijk en het licht, dat door de wereld niet gekend is (Joh. 1 : 10).
Desalniettemin wordt Hij uitgestort over alle vlees. En iedere levens- en wereldbeschouwing, die daar geen rekening mee houdt, is onbekwaam om zich een beeld te vormen van het heden en van de toekomst. Niet de twijfel, maar het geloof overwint de wereld.