Golgotha
En zij brachten Hem op de plaats Golgotha, hetgeen wordt vertaald met Schedelplaats.
Markus 15 : 22 (Vert. NBG.)
Het Evangelie heeft zijn eigen kaart, waarop de plaatsen, die tot een prediking aan alle creaturen zijn geworden, zich rangschikken. Een gewone plaatsbeschrijving zegt ons hier niet veel. Sommige lezers zullen nog wel eens Pierre Loti's Jérusalem gelezen hebben en zich herinneren, hoe de schrijver met die heilige aardrijkskunde moest worstelen.52⌫ Gethsemané en Golgotha zijn eigenlijk in onze atlassen niet te vinden, evenmin als het paradijs. Een reis naar het Heilige Land zal dikwijls tot een desillusie worden en maar zelden strekken tot versterking van het geloof. Jezus heeft gezegd, dat Samaria of Jeruzalem er niet toe doen, maar dat de ware aanbidders de Vader zullen aanbidden in geest en in waarheid (Joh. 4 : 23).
Deze topografie van de heilsfeiten, in geest en in waarheid, vindt haar afspiegeling in onze jeugdherinneringen aan de verhalen uit het Evangelie. Mij althans staat daarbij niets voor de geest, wat op een landkaart gelijkt. De paaszaal, Gethsemané, de zaal van Kajafas, het rechthuis van Pilatus, de via dolorosa, Golgotha, de hof van Jozef van Arimathea lokaliseerden zich in en rondom mijn ouderlijk huis en tot op de dag van heden kan ik mij de lijdensgeschiedenis niet anders voor de geest brengen dan in deze naïeve formatie. Ik geloof, dat de intieme schroom van deze kinderlijke verbeelding dichter staat bij de ware aanbidding dan de zuiverste voorstelling, die wij met behulp van de beste commentaren zouden kunnen verkrijgen. Zij brachten Jezus op de plaats Golgotha, hetgeen wordt vertaald met Schedelplaats. Deze plaats heeft zich losgemaakt van de aarde en is door de Heilige Geest omgeschapen tot een evangelie der verzoening, dat gepredikt wordt overal, waar een mens om zich heenziet naar de enige troost in leven en sterven. - Golgotha en wat daaromheen ligt in het Evangelie is de bakermat van een nieuwe schepping. Hier is de 'adem des levens' (Gen. 2 : 7), het geloof, geblazen in de neusgaten van degenen, die nu voortaan kinderen Gods zullen heten. Hier ligt de grond en hier gebeuren de dingen, die hun het meest eigen zullen zijn en die als met een graveernaald op hun ziel worden geëtst, zodat verder al het andere, daarbij vergeleken, vaag en onduidelijk zal schijnen. Wat zij hier gezien en gehoord hebben, zal voor hen de wereld zijn, een plek licht rondom het kruis, midden in een duistere chaos, een heilige orde in een poel van ongerechtigheid. Zij zullen weten, dat hier de toegang ligt naar het verloren paradijs en zij zullen zich altijd blijven herinneren, dat Jezus tot de moordenaar zeide, dat de ingang heden zou plaatshebben (Luk. 23 : 43).
Golgotha wordt tot een oordeel over alle dingen. Voortaan zal ieder, die in de wereld komt, ten opzichte daarvan voor of tegen moeten zijn.
Zoals het opgenomen is in de apostolische prediking, wordt het tot een woord Gods, levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard en het dringt door, zó ver, dat het vaneenscheidt ziel en geest, gewrichten en merg, en het schift overleggingen en gedachten des harten (Hebr. 4 : 12 Vert. NBG.). De wijze, waarop Jezus Christus in zijn koninkrijk komt, de manier van zijn troonsbestijging, betekent voor het geloof - dat is voor de wereld - een aanwijzing van de onweerstaanbare kracht der genade. Genade is de naam voor Gods machtsuitoefening. Het is die wonderbare vermenging van barmhartigheid en recht, die voor de mensenwereld is, wat het zout is voor de zee. Daarom noemt Jezus ook de kinderen Gods het zout der aarde.
Golgotha laat aan de wereld - dat is aan het geloof - zien, hoe God de boze en het boze overwint. Hier is de theocratie; Gods alleenheerschappij. Wat Gods lankmoedigheid, zijn verdragen van de zondaren reeds aanduidt, dat wordt hier tot een klaar en duidelijk beeld: een dragen van de zonden der zondaren.
Naar dit beeld worden nu voortaan al Gods kinderen geschapen. En de Schedelplaats, met haar naaste omgeving, het toneel van het goddelijke drama der verzoening, wordt voor hen tot de meest onmiddellijke en meest vertrouwde omgeving van hun eerste schreden in het nieuwe leven. Zij zijn nu kinderen Gods en het is nog niet geopenbaard, wat zij zijn zullen; maar zij weten, dat als Hij zal geopenbaard zijn, zij Hem gelijk zullen wezen (1 Joh. 3 : 2). Tussen deze Schedelplaats en de daaromtrent gelegen hof met het graf hebben de eerste getuigen van dit nieuwe leven, een Maria, een Petrus en Johannes, hun eerste verbaasde en beschroomde geloofsoefeningen verricht. En zó en niet anders blijft het ook voor alle gelovigen, die na hen komen.
Buiten dit vaderland en deze geboortegrond des geloofs is er nu geen mogelijkheid meer voor de toekomst. Alles wat deze gekruisigde God verlaat, moet vallen. De grond, waarop het zich probeert staande te houden en de middelen, waarvan het zich daarbij bedient, zijn zo infernaal, dat het Golgotha des geloofs en der prediking, de plaats, waar God de zonden draagt, als het voorland van het hemelse paradijs openbaar wordt. De dingen, waarbij onze ziel leeft, het hemelse brood, wordt hier toebereid. De mogelijkheden des eeuwigen levens worden hier geschapen. Het is nog niet geopenbaard, wat wij zijn zullen; maar als Christus geopenbaard zal zijn, dan zal onze toekomst alleen hierin gelegen kunnen zijn, dat wij ook op zijn wijze geopenbaard worden. Dan zal voor ons en voor de gehele wereld moeten gelden, wat op Golgotha gold.
Daarom volgt de Schedelplaats de kinderen Gods op hun geboortereis, zoals de steenrots de Israëlieten op hun reis door de woestijn (1 Kor. 10 : 4). Overal, waar zij zich legeren, zijn Gethsemané, Gabbatha, Golgotha, de Olijfberg hun naaste en vertrouwde omgeving. Zij vormen de school, waarop zij hun geloof leren.
Het vertrouwen op genade en recht; de bereidheid om voor anderen te lijden; het gebed voor degenen, die niet weten wat zij doen; het volhouden in de godverlatenheid; het openen van de poort van het paradijs; het weigeren van de zwijmeldrank der wereld als men dreigt te versmachten; het bijeenbrengen der verweesden; het bevelen van de geest in de handen des Vaders.